SEPA to nie bank ani osobny system przelewów, tylko wspólne zasady, według których płatność w euro między krajami strefy idzie tak samo jak wewnątrz jednego kraju. Prawo piszą instytucje UE, regulaminy schematów prowadzi Europejska Rada ds. Płatności, nadzór należy do EBC.
Ile idzie przelew
Zwykły przelew bank musi doprowadzić do banku odbiorcy w ciągu jednego dnia roboczego następującego po przyjęciu zlecenia. Dni robocze nie równają się kalendarzowym: zlecenie złożone w piątek wieczorem wykonuje się w poniedziałek. Stąd i znajome „wysłałem w piątek — przyszło w poniedziałek”.
Przy przelewie natychmiastowym granica jest twarda: 10 sekund zgodnie z prawem, niezależnie od godziny i dnia kalendarzowego. Jeśli potwierdzenie w tym czasie nie dotarło, bank płatnika musi natychmiast przywrócić rachunek do poprzedniego stanu — pieniądze nie zawisają. Wewnątrz schematu terminy są krótsze: od 5 października 2025 roku to 5, 7 i 9 sekund zamiast dawnych 10, 20 i 25.
Dlaczego proszą o rachunek na twoje nazwisko
Od 9 października 2025 roku bank płatnika w strefie euro musi zweryfikować nazwę odbiorcy z IBAN-em i pokazać wynik, zanim płatność będzie można potwierdzić. Odpowiedzi jest kilka: zgodne, niezgodne, prawie zgodne. Usługa jest bezpłatna i dotyczy obu rodzajów przelewu, a nie tylko natychmiastowego.
Główny skutek zapisano w prawie: jeśli bank ostrzegł o rozbieżności, a człowiek i tak potwierdził płatność, bank za taki przelew nie odpowiada. Nie będzie od kogo odzyskać pieniędzy. Dlatego kantor prosi o rachunek założony na to samo nazwisko co zlecenie — inaczej płatnikowi na ekranie zapali się „No Match”.
Jest i norma odwrotna: jeśli bank weryfikacji nie wykonał i przez to płatność poszła nie tam, musi zwrócić kwotę bez zwłoki. I szczegół, który łatwo przeoczyć: o zgodności bank informować nie musi, więc cisza na ekranie nie znaczy, że weryfikacja nie przeszła.
Ograniczenia kwotowe
Pułapu schematu w wysokości 100 000 euro na przelew natychmiastowy już nie ma — zniesiono go 5 października 2025 roku. Zostały ogólna granica 999 999 999,99 euro i limit samego banku, który ten ustawia według własnego uznania. W praktyce decyduje właśnie limit bankowy, a nie zasady schematu.
Kto wchodzi do strefy i co widzi odbiorca
W SEPA jest 41 krajów: 27 państw UE, Islandia, Liechtenstein i Norwegia oraz jedenaście krajów spoza EOG — wśród nich Wielka Brytania i Szwajcaria. Zastrzeżenie jest ważne: prawo UE nie obejmuje ich wprost, więc europejskie terminy i weryfikacja nazwy działają nie wszędzie tak samo.
Do odbiorcy docierają nazwa płatnika, jego IBAN, kwota i tytuł płatności — do 140 znaków, bez zmian po drodze. Powyżej tych 140 znaków zwykły przelew ma nieobowiązkową opcję rozszerzonej informacji, a natychmiastowy nie ma jej wcale — liczyć trzeba na 140 znaków.